Lezingen

Ik heb een groot aantal lezingen ontwikkeld over onder andere de geschiedenis van het Midden-Oosten, Egypte, Iran en Kalifaat. Maar ook over een aantal andere onderwerpen, variërend van het Oude Egypte tot Verlichting en de betekenis van Johan de Witt.

Daarnaast heb ik een aantal filmlezingen* samengesteld aan de hand van beelden uit speelfilms en documentaires. Als filmliefhebber ben ik zeer geïnteresseerd in de beeldcultuur van de betreffende onderwerpen. Deze lezingen heb ik inmiddels verzorgd in Filmtheater Fraterhuis in Zwolle, OBA Amsterdam en in buurthuis de Meevaart in Amsterdam Oost. En dat blijkt een zeer succesvolle formule.

Aan de hand van filmfragmenten neem ik u mee door de geschiedenis van het Midden-Oosten, van Lawrence of Arabia tot moderne jonge Arabische cineasten. Romantiek, geweld en drama vormen zo een broeierige mix voor een spannende ontdekkingsreis door de Arabische wereld.

De lezingen duren een uur tot 1,5 uur. Filmlezingen duren (inclusief pauze van 30 minuten) 3 uur. Een kortere versie van 1,5 uur is ook mogelijk.

Hieronder vindt u een uitgebreide beschrijvingen van mijn lezingen.

Lezingen

Ik heb een groot aantal lezingen ontwikkeld over onder andere de geschiedenis van het Midden-Oosten, Egypte, Iran en Kalifaat. Maar ook over een aantal andere onderwerpen, variërend van het Oude Egypte tot Verlichting en de betekenis van Johan de Witt.

Daarnaast heb ik een aantal filmlezingen* samengesteld aan de hand van beelden uit speelfilms en documentaires. Als filmliefhebber ben ik zeer geïnteresseerd in de beeldcultuur van de betreffende onderwerpen. Deze lezingen heb ik inmiddels verzorgd in Filmtheater Fraterhuis in Zwolle, OBA Amsterdam en in buurthuis de Meevaart in Amsterdam Oost. En dat blijkt een zeer succesvolle formule.

Aan de hand van filmfragmenten neem ik u mee door de geschiedenis van het Midden-Oosten, van Lawrence of Arabia tot moderne jonge Arabische cineasten. Romantiek, geweld en drama vormen zo een broeierige mix voor een spannende ontdekkingsreis door de Arabische wereld.

De lezingen duren een uur tot 1,5 uur. Filmlezingen duren (inclusief pauze van 30 minuten) 3 uur. Een kortere versie van 1,5 uur is ook mogelijk.

Hieronder vindt u een uitgebreide beschrijvingen van mijn lezingen.

Verlichting in christendom en islam

We kennen Immanuel Kant als filosoof van De Verlichting. Maar Kant was niet de eerste, anderen gingen hem voor. Kant voltooide de Verlichting. De Verlichting omvat een lange periode van onze geschiedenis, van 1500 tot 1800. Een van de geluiden in het islamdebat is dat de islam geen Verlichting zou hebben gekend…

  • Duur: 1,5 uur
  • Prijs €250 (excl eigen vervoer)
Lees Meer

Verlichting in christendom en islam

We kennen Immanuel Kant als  filosoof van De Verlichting. Maar Kant was niet de eerste, anderen gingen hem voor. Kant voltooide de Verlichting. De Verlichting omvat een lange periode van onze geschiedenis, van 1500 tot 1800. Een van de geluiden in het islamdebat is dat de islam geen Verlichting zou hebben gekend. Maar wat veel mensen niet weten, is dat er ruim voor ‘onze’ Verlichting, al tussen 800 en 1400, een Verlichting heeft plaats gevonden in de islamitische filosofie. En daarmee in het islamitisch denken.

We beginnen deze lezing in de zevende eeuw na Chr. het ontstaan van de islam. Belangrijk daarbij is te zien hoe de islam zicht razendsnel uit kon breiden; van India in het verre oosten tot en met Spanje in het westen. De geschiedenis van het kalifaat drukt een stempel op de ontwikkeling van de Arabische wereld, maar heeft uiteindelijk ook grote invloed op de (latere) geschiedenis van het westen.

Dan duiken we in de Middeleeuwen, waar we op bezoek gaan bij christelijke denkers zoals Thomas van Aquino. Maar ook te rade gaan bij islamitische wetenschappers en filosofen als, Al-Kwarzimi, Avicenna, Averroes, Al-Ghazali en Ibn Khaldun. Zij allen bevinden zich in een rijke traditie die teruggaat tot Plato, Socrates en Aristoteles. Uiteindelijk komen we via de religiekritiek van het Postmodernisme uit in onze eigen contemporaine geschiedenis.

Een reis door het oude Egypte

Bron van onze beschaving

‘Om de meest fundamentele inhoud van het christendom te verstaan, moet men naar Egypte gaan’, aldus de bekende Duitse dieptepsycholoog Eugen Drewermann. Volgens hem ‘is het zelfs zo dat het christendom de oude religie van het licht opnieuw belichaamt.’ In deze lezing wordt de visie verder uitgelegd…

  • Duur: 1,5 uur
  • Prijs €250 (excl eigen vervoer)
Lees Meer

Een reis door het Oude Egypte

Bron van onze beschaving

‘Om de meest fundamentele inhoud van het christendom te verstaan, moet men naar Egypte gaan’, aldus de bekende Duitse dieptepsycholoog Eugen Drewermann. Volgens hem ‘is het zelfs zo dat het christendom de oude religie van het licht opnieuw belichaamt.’

In deze lezing wordt deze visie verder uitgewerkt en laten we zien dat de belangrijkste inzichten die het vroege christendom (maar ook in de islam) omtrent haar eigen identiteit ontwikkelde, voor een belangrijk deel geënt waren op de levensbeschouwelijke ideeën van het Oude Egypte. Gods- en mensbeelden in de Egyptische mythen zien we opvallend genoeg terug in de belangrijkste christelijke en islamitische dogma’s en rituelen. Het wordt een spannende en verrassende ontdekkingsreis naar de bronnen van onze westerse beschaving.

De Kopten in Egypte

Christenen vormen een minderheid in het Midden-Oosten. In het toenemende geweld wordt ook deze gemeenschap niet gespaard. De christenen zijn bezorgd over hun toekomst en de toekomst van het land het land waar ze wonen. Met name in Egypte en Syrië hebben de christenen het zwaar te verduren. Hun kerken worden verwoest of zwaar beschadigd…

  • Duur: 1,5 uur
  • Prijs €250 (excl eigen vervoer)
Lees Meer

De Kopten in Egypte

Christenen vormen een minderheid in het Midden-Oosten. In het toenemende geweld wordt ook deze gemeenschap niet gespaard. De christenen zijn bezorgd over hun toekomst en de toekomst van het land het land waar ze wonen. Met name in Egypte en Syrië hebben de christenen het zwaar te verduren. Hun kerken worden verwoest of zwaar beschadigd. Vaak hebben christenen het gevoel alleen te staan. Een predikant van een uitgebrande kerk vertelde: “Toen de kerk in brand werd gestoken kwam niemand helpen, noch de politie, noch de brandweer, noch het leger. Alleen moslims uit de buurt staken een hand uit. Het probleem zijn niet de moslims, maar de extremisten.”

Veel christenen in het Midden-Oosten hebben het gevoel dat de wereld geen oog heeft voor het toenemende geweld. Inmiddels hebben vele christenen de brandhaarden in het Midden-Oosten verlaten en nog meer christenen willen dat ook doen als ze de kans krijgen.

In deze cursus gaan we nader in op de geschiedenis van het christendom in het Midden-Oosten. We zullen zien hoe het vroege christendom zich in rap tempo verspreidde. Eerst naar Syrië, maar al spoedig ook – dankzij de zendingsreizen van Paulus – naar Klein Azië en Rome. En het waren koptische monniken die het christendom naar Europa brachten.

Gnostiek

Wat is gnostiek? Dat is niet zo eenvoudig omdat in de (populaire) literatuur de begrippen ‘gnostiek’ en ‘gnosis’ voortdurend door elkaar heen worden gebruikt. ‘Gnosis’ betekent bovenzinnelijk inzicht en dat is van alle tijden en alle religies. Gnosis is een kenweg. ‘Gnostiek’ is echter een specifieke uitkomst daarvan. De weg van de gnosis kan tot vele soorten van inzicht leiden die historisch en cultureel gebonden zijn…

  • Duur: 1,5 uur
  • Prijs €250 (excl eigen vervoer)
Lees Meer

Gnostiek

Wat is gnostiek? Dat is niet zo eenvoudig omdat in de (populaire) literatuur de begrippen ‘gnostiek’ en ‘gnosis’ voortdurend door elkaar heen worden gebruikt. ‘Gnosis’ betekent bovenzinnelijk inzicht en dat is van alle tijden en alle religies. Gnosis is een kenweg. ‘Gnostiek’ is echter een specifieke uitkomst daarvan. De weg van de gnosis kan tot vele soorten van inzicht leiden die historisch en cultureel gebonden zijn.

Gnosis is het Oudgriekse woord voor ‘kennis’. Of ‘kennis van het hart’, zoals gnostiekkenner Gilles Quispel het altijd benoemde. Gnosis is de kern in de religieuze overtuiging van een aantal religies die zich in de eerste eeuwen na Chr. ontwikkelden. Het betreft het hermetisme, de gnostiek, het mandeïsme en het manicheïsme.

Onder de NHC bevinden zich bijvoorbeeld hermetische geschriften. Dat is Griekse gnosis. De zuiver gnostieke geschriften in de NHC zijn christelijke geschriften. Telkens is de Verlosser Christus. Maar ook vinden we in de NHC gnostisch-christelijke geschriften die wel gnosis zijn maar geen gnostiek. We kunnen dus vaststellen dat de NHC een verzameling van gnostische teksten bevat waaronder zich een aantal christelijk-gnosieke én een aantal christelijk-gnostische bevinden. In de christelijk-gnostische teksten wordt de kruisdood en opstanding van de Verlosser bevestigd terwijl dat in de christelijk-gnostieke teksten wordt ontkend. Nogal een verschil. Dat vaak over het hoofd wordt gezien wanneer men het heeft over ‘gnosis, een alternatief christendom’. (John van Schaik)

Ferdinand van Aragon en Isabella van Castilië

Stichters van een wereldrijk

Op het Pyreneese schiereiland bevonden zich vijf koninkrijkjes, tot Ferdinand van Aragon en Isabella van Castilië met elkaar trouwden en hun koninkrijken samenvoegden tot en zo van Spanje een sterk land maakten dat het gehele schiereiland behalve Portugal besloeg…

  • Duur: 1,5 uur
  • Prijs €250 (excl eigen vervoer)
Lees Meer

Ferdinand van Aragon en Isabella van Castilië

Stichters van een wereldrijk

Op het Pyreneese schiereiland bevonden zich vijf koninkrijkjes, tot Ferdinand van Aragon en Isabella van Castilië met elkaar trouwden en hun koninkrijken samenvoegden tot en zo van Spanje een sterk land maakten dat het gehele schiereiland behalve Portugal besloeg.

In 1469 gaf koningin Isabella het ja-woord aan Ferdinand. Niemand mocht van het huwelijk afweten, omdat haar halfbroer, koning Hendrik IV van Castilië, haar zou onterven zodra hij ervan af wist. Het huwelijk had grote gevolgen voor de machtsverdeling van de Spaanse koninkrijken, want Aragon en Castilië bezaten hierdoor nog meer Spaans grondgebied. De koninkrijken behielden hun eigen bestuur en wetten.

De liefdesgeschiedenis van Ferdinand en Isabella, de grootouders van Karel V, is teder en wreed, hartstochtelijk en berekenend, elegant en ook noodlottig voor uiteindelijk de hele wereld.

Ferdinand, de sprookjesprins uit Aragon, koesterde geen enkele illusie. Van hem werd verteld dat hij cynisch was en intelligent. Maar hij was toch duidelijk de mindere van zijn vrouw Isabella. Haar macht nam de vormen van tirannie aan. Isabella beschouwde zichzelf als bijzonder vroom en bescheiden. Maar ondertussen stampte zij grote legers uit de grond en trok zijzelf te paard mee naar de veldslagen.

Nadat de moslims in 1492 verdreven waren bouwden Ferdinand en Isabella hun land om tot een moderne natie. De functies van de hoge edelen werden overgenomen door een ambtenarenapparaat, de ‘letrados’ die daar dezelfde functie hadden als de ‘justices of the peace’ in Engeland. Isabella sprak recht en liet een spoor van bloed achter in het rijk, terwijl ze samen met Ferdinand een wereldrijk stichtte maar er ook de kiem van de latere vernietiging in legde.

Johan de Witt

Gebroeders De Witt slachtoffer van complot?

Het voorval geldt als één van de bekendste publieke moorden uit onze vaderlandse geschiedenis: de gewelddadige moord op de gebroeders de Witt door een woedende mensenmassa op 20 augustus 1672. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Niets is minder waar beweert historicus Ronald Prud’homme: niet het impulsieve plebs…

  • Duur: 1,5 uur
  • Prijs €250 (excl eigen vervoer)
Lees Meer

Johan de Witt

Gebroeders De Witt slachtoffer van complot?

Het voorval geldt als één van de bekendste publieke moorden uit onze vaderlandse geschiedenis: de gewelddadige moord op de gebroeders de Witt door een woedende mensenmassa op 20 augustus 1672. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Niets is minder waar, beweert historicus Ronald Prud’homme: niet het impulsieve plebs, maar arglistige samenzweerders waren verantwoordelijk voor de moord op Johan en Cornelis de Witt.

Tijdens het Eerste Stadhouderloze Tijdperk (1650-1672) bestuurde raadpensionaris Johan de Witt de Republiek op adequate wijze. In het rampjaar 1672 keerde het tij: achtereenvolgens verklaarden Engeland, Frankrijk en de bisdommen Münster en Keulen de oorlog aan de Nederlanden. De Republiek had niets in te brengen en Johan de Witt werd aangewezen als zondebok. In juli 1672 riepen Zeeland en Holland prins Willem III uit tot stadhouder. Nadat Johan’s broer Cornelis (vals) werd beschuldigd van een moordaanslag op de prins van Oranje, was de maat vol voor Haagse Oranjegezinden. Zij besloten voor eens en voor altijd af te rekenen met de gebroeders De Witt. De gevolgen zijn bekend. Of ging het toch net iets anders?

Rampjaar 1672

Tijdens zijn regeringsperiode van eenentwintig jaar had de ijverige politicus Johan de Witt 22.191 vellen aan resoluties volgeschreven, terwijl de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden uitgroeide tot de grootste handelsnatie ooit met de sterkste zeevloot ter wereld. Maar de gelegenheidscoalities die hij met de buurlanden sloot om zich de andere van het lijf te houden bleken in 1672 niet meer te werken. Engeland, Frankrijk, de bisschop van Munster en de aartsbisschop van Keulen verklaarden de oorlog aan de Republiek. Een Frans-Engelse aanval over zee werd afgeslagen, maar het land met de sterkste zeevloot ter wereld bleek een verwaarloosd landleger te hebben en vreemde troepen dreigden vanuit het zuiden en het oosten de Republiek volledig onder de voet te lopen.

‘Het volk was redeloos, het land reddeloos en de regering radeloos’.

Van Kalifaat tot IS

In deze lezing staat Islamitische Staat (IS) groot deels centraal. Sinds Islamitische Staat in 2014 vanuit het niets op het politieke wereldtoneel verscheen, lijkt de wereld in verwarring. In deze lezing gaan we in op de geschiedenis van het kalifaat, de geschiedenis IS en het daarmee gepaard gaande geweld. Waarom lukt het de westerse wereld maar niet om grip te krijgen op deze Staat van terreur?

  • Duur: 1,5 uur
  • Prijs €250 (excl eigen vervoer)
Lees Meer

Van Kalifaat tot IS

In deze lezing staat Islamitische Staat (IS) groot deels centraal. Sinds Islamitische Staat in 2014 vanuit het niets op het politieke wereldtoneel verscheen, lijkt de wereld in verwarring. In deze lezing gaan we in op de geschiedenis van het kalifaat, de geschiedenis IS en het daarmee gepaard gaande geweld. Waarom lukt het de westerse wereld maar niet om grip te krijgen op deze Staat van terreur?

Verlangen naar hoogtijdagen van de islamitische geschiedenis. Met de dood van de profeet Mohammed in 632 was de kern die de vroege islamitische gemeenschap bijeenhield verdwenen. Er was weinig van tevoren geregeld, maar zonder iemand die Mohammeds plaats kon innemen leek alles verloren. Een raad van trouwe volgelingen besloot om Abu Bakr al-Siddiq (gestorven in 634) uit hun midden aan te wijzen als kalief. Het Arabische khalifa betekent letterlijk zoiets als ‘opvolger’, of ‘plaatsvervanger’. De officiële titel van de kalief werd ‘leider der gelovigen’; hij moest de moslimgemeenschap – de umma – voorgaan in het gebed en in de strijd. In Medina zouden vier ‘rechtgeleide’ kaliefen (632-661) regeren. Deze dertig jaren vormen voor veel salafisten een droomtijd waarnaar wordt terugverlangd.

Op 29 juni 2014, de eerste dag van de vastenmaand ramadan, riep de organisatie Islamitische Staat in Irak en Syrië (ISIS) het kalifaat uit. In het bijbehorende handvest meldt Isis voortaan simpelweg als Islamitische Staat (IS) door het leven te gaan. Bovendien claimt de nieuwe kalief Abu Bakr al-Baghdadi ‘de kalief van alle moslims ter wereld’ te zijn en dus niet alleen van zijn veroverde onderdanen in Irak en Syrië. Zodoende zijn alle moslims volgens het handvest van IS verplicht om trouw te zweren aan Al-Baghdadi als religieus én politiek leider.

Sinds het oude kalifaat verloren ging, hebben de moslims volgens IS hun ‘eer’ verloren. IS roept alle moslims dan ook op om zich aan de zijde van de kalief te scharen, ‘zodat jullie weer worden zoals jullie eens waren, koningen van de aarde en de strijd’. Door de term ‘kalifaat’ te gebruiken, eigent IS zich een lange en gecompliceerde geschiedenis toe. Ook uit het handvest blijkt duidelijk dat de organisatie zich expliciet verbindt met de hoogtijdagen van de islamitische geschiedenis. Dit blijkt ook uit de aangenomen naam van de nieuwe kalief: Abu Bakr, de eerste kalief na de dood van de profeet Mohammed.

Nu lijkt het IS kalifaat verslagen te zijn, maar hun ideologie is nog springlevend.

Het Midden-Oosten in beeld (filmlezing)*

Een lezing over de geschiedenis van het Midden-Oosten aan de hand van beelden uit speelfilms en documentaires.

Sinds de film Lawrence of Arabia is het Midden-Oosten het decor van veel films. Aan de hand van filmfragmenten neemt Jielis van Baalen u mee door de geschiedenis van het Midden-Oosten, van…

  • Duur: 3 uur (korte versie 2 uur)
  • Prijs €400 (excl eigen vervoer)
Lees Meer

Het Midden-Oosten in beeld (filmlezing)*

Een lezing over de geschiedenis van het Midden-Oosten aan de hand van beelden uit speelfilms en documentaires.

Sinds de film Lawrence of Arabia is het Midden-Oosten het decor van veel films. Aan de hand van filmfragmenten neemt Jielis van Baalen u mee door de geschiedenis van het Midden-Oosten, van Lawrence of Arabia tot moderne jonge Arabische cineasten. Romantiek, geweld en drama vormen zo een broeierige mix voor een spannende ontdekkingsreis door de Arabische wereld.

Daarnaast maakt de lezing de luisteraar en kijker duidelijk hoe het nieuws over het Midden-Oosten in de westerse media veelal wordt gepresenteerd als een Amerikaanse successtory. Het westen heeft door de eeuwen heen in ‘vier golven’ het Midden-Oosten beïnvloed: tijdens de Kruistochten, de verdeling door Engelsen en Fransen na de overwinnen op de Turken in WO I, de oprichting van de staat Israël en de geallieerde inval in Irak. We zien dat de opkomst van IS niet los te zien is van deze voorgeschiedenis.

*Technische informatie
Bij mijn lezingen maak ik gebruik van de Mediabox. De hele presentatie, die bestaat uit slides (met tekst en kaartjes) en filmfragmenten moeten worden afgespeeld via de beamer. Ik heb een (lange)afstandsbeding, zodat de MB direct op de beamer of controlepaneel kan worden aangesloten.

Lawrence of Arabia (filmlezing)*

Al tijdens zijn studie archeologie raakte Lawrence geïnteresseerd in het Midden-Oosten en maakte hij kennis met de befaamde woestijnreiziger Charles Doughty, schrijver van het klassieke reisboek “Travels in Arabia Desert’. Een boek dat hij zijn verder leven zou blijven koesteren.
De golf van vaderlandsliefde die Engeland overspoeld na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog liet ook T.E. Lawrence…

  • Duur: 3 uur (korte versie 2 uur)
  • Prijs €400 (excl eigen vervoer)
Lees Meer

Lawrence of Arabia (filmlezing)*

Al tijdens zijn studie archeologie raakte Lawrence geïnteresseerd in het Midden-Oosten en maakte hij kennis met de befaamde woestijnreiziger Charles Doughty, schrijver van het klassieke reisboek “Travels in Arabia Desert’. Een boek dat hij zijn verder leven zou blijven koesteren.
De golf van vaderlandsliefde die Engeland overspoeld na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog liet ook T.E. Lawrence niet onberoerd. Hij meldde zich onmiddellijk aan als vrijwilliger, maar omdat hij te klein was, werd hij afgewezen voor de actieve dienst. Wanhopig riep hij de hulp in van D.G. Hogarth, een invloedrijk lid van The Royal Geografic Society. Met succes. Lawrence kreeg een baan als tweede luitenant bij de Generale Staf en belast met het tekenen van landkaarten van het Midden-Oosten. Zijn kennis van het gebied overtrof dat van ieder andere stafofficier. Al snel werd hij uitgezonden naar de inlichtingendienst van het Engelse Leger in Cairo.

Samen met enige andere stafofficieren vatte hij het plan op om de stammen van het Arabisch schiereiland te bewegen in opstand te komen tegen de Turkse overheersers. Daarbij richtte hij zich vooral op Sherif Hussein van Mekka. De oproep van de Sherif moest dan leiden tot een opstand van de stammen in de woestijn.

Als snel raakte Lawrence bevriend met de Sherif en hielp hem persoonlijk met de strijd tegen de Turken. Daarbij was het van meet af aan zijn bedoeling dat de Arabieren, na het verslaan van de Turken, een eigen koninkrijk zouden krijgen. Terwijl hij druk was met de strijd in de woestijn, ontvouwde de Engelse regering achter zijn rug om echter heel andere plannen voor het Midden-Oosten. Die klap is Lawrence nooit te boven gekomen. Na zijn dood ontstond een mythe die tot ongekende proporties zou uitgroeien.

Aan de hand van een aantal fragmenten uit de film ‘Lawrence of Arabia’ wordt het leven de avonturier T.E. Lawrence weer voor even tot leven gewekt.

*Technische informatie
Bij mijn lezingen maak ik gebruik van de Mediabox. De hele presentatie, die bestaat uit slides (met tekst en kaartjes) en filmfragmenten moeten worden afgespeeld via de beamer. Ik heb een (lange)afstandsbeding, zodat de MB direct op de beamer of controlepaneel kan worden aangesloten.

Moderne Farao’s (filmlezing)*

Drie docu-films over de ‘moderne farao’s’: Gamal Abdel Nasser, Anwar Sadat en Hosni Mubarak. Al sinds jaar en dag zweren de Egyptenaren trouw aan één persoon, of die nu farao of president heet.

In deze lezing staan fragmenten centraal uit een serie van drie…

  • Duur: 3 uur (korte versie 2 uur)
  • Prijs €400 (excl eigen vervoer)
Lees Meer

Moderne Farao’s (filmlezing)*

Drie docu-films over de ‘moderne farao’s’: Gamal Abdel Nasser, Anwar Sadat en Hosni Mubarak. Al sinds jaar en dag zweren de Egyptenaren trouw aan één persoon, of die nu farao of president heet.

In deze lezing staan fragmenten centraal uit een serie van drie films van Jihan El-Tahri, over de ‘moderne farao’s’ die de afgelopen decennia aan de macht kwamen. Het eerste deel gaat over Gamal Abdel Nasser, president van 1956 tot zijn dood in 1970. Met archiefmateriaal, beelden uit speelfilms en veel eigen interviews schetst El-Tahri een beeld van Nassers belang. Daarbij komen onder meer de machtsstrijd met zijn voorganger Mohammed Naguib en de Suezcrisis aan bod. Nassers harde onderdrukking van de Moslimbroederschap verbindt ze met de latere opkomst van islamitische terreurgroepen. Er is in de film kritiek op Nasser, maar ook wordt duidelijk hoe geliefd hij was.

Het tweede deel is een portret van Anwar Sadat die president was van 1970 tot 1981. Sadat brak met het socialisme van zijn voorganger en probeerde van Egypte een moderne, kapitalistische maatschappij te maken. El-Tahri laat zien hoe onder zijn bewind de onvrede onder de bevolking toenam en de radicale islam meer voet aan de grond kreeg.
In het derde deel toont Jihan El-Tahri de achtergronden van het groeiende verzet tegen Hosni Mubarak dat in 2011 een einde bracht aan zijn regime: de corruptie en zelfverrijking van de machthebbers, het brute geweld van de politie, maar ook de manier waarop de president zijn zoon Gamal klaarstoomde als zijn opvolger.

*Technische informatie
Bij mijn lezingen maak ik gebruik van de Mediabox. De hele presentatie, die bestaat uit slides (met tekst en kaartjes) en filmfragmenten moeten worden afgespeeld via de beamer. Ik heb een (lange)afstandsbeding, zodat de MB direct op de beamer of controlepaneel kan worden aangesloten.

Het Ottomaanse Rijk (filmlezing)*

In deze filmlezing voer ik u mee in de enerverende geschiedenis van het Ottomaanse Rijk. Duidelijk wordt hoe de Ottomanen vanaf 1300 snel hun macht konden uitbreiden én hoe het Ottomaanse Rijk in het begin van de twintigste eeuw ten onder ging aan druk van buitenaf…

  • Duur: 3 uur (korte versie 2 uur)
  • Prijs €400 (excl eigen vervoer)
Lees Meer

Het Ottomaanse Rijk (filmlezing)*

In deze filmlezing voer ik u mee in de enerverende geschiedenis van het Ottomaanse Rijk. Duidelijk wordt hoe de Ottomanen vanaf 1300 snel hun macht konden uitbreiden én hoe het Ottomaanse Rijk in het begin van de twintigste eeuw ten onder ging aan druk van buitenaf.

Het eerste deel van de filmlezing gaat over de snelle opkomst van het Ottomaanse Rijk. We zullen zien hoe een groep nomaden uit het huidige Turkije de macht kon grijpen en een rijk opbouwde dat zich uitstrekte van het huidige Sarajevo tot aan Jeruzalem, Caïro, Mekka en Medina. Feitelijk een rijk dat op drie continenten regeerde. In het tweede deel van de filmlezing staat het contrast centraal tussen twee zeer verschillende sultans, namelijk Suleyman de Groteuit de zestiende eeuw en Abdul Hamid IIuit de negentiende eeuw. De eerste sultan stichtte een groot en stabiel Ottomaans Rijk, terwijl de tweede leidsman te maken kreeg met desintegratie en onrust. In het laatste deel van deze filmlezing wordt ingegaan op de teloorgang van het Ottomaanse Rijk vanaf de negentiende eeuw.

In het tweede deel van deze filmlezing staan twee beroemde sultans uit de Ottomaanse geschiedenis centraal: Suleyman de Grote, die regeerde in de zestiende eeuw, en Abdul Hamid II, die in de negentiende eeuw het Ottomaanse Rijk leidde.

Aan bod komt verder nog het beroemde Beleg van Wenen in 1683, dat een ommekeer betekende in de geschiedenis van het Ottomaanse Rijk. In één dag veegde het Europese leger van Pruisen, Polen en Habsburgers het Ottomaanse leger weg, waarna de Ottomanen ook Hongarije verloren.

De Eerste Wereldoorlog, waarin de Ottomanen aan de zijde van de Duitsers stonden, gaf het Ottomaanse rijk de definitieve genadeklap: het verloor al tijdens de oorlog al haar Arabische gebieden aan de Europese geallieerden. Deze zorgden vervolgens voor een volstrekt ontoereikende herverdeling van landen in het Midden-Oosten, die op lange termijn leidde tot voortdurende religieuze en nationale conflicten. Zo creëerden de Britten Irak door drie Ottomaanse provincies samen te voegen die religieus en etnisch sterk van elkaar verschilden.

*Technische informatie
Bij mijn lezingen maak ik gebruik van de Mediabox. De hele presentatie, die bestaat uit slides (met tekst en kaartjes) en filmfragmenten moeten worden afgespeeld via de beamer. Ik heb een (lange)afstandsbeding, zodat de MB direct op de beamer of controlepaneel kan worden aangesloten.

Meer informatie